Over de schoorsteen

Het bedrijf Werkspoor en het ontspanningsgebouw

Ontspanningsgebouw Werkspoor aan de Vlampijpstraat site

Werkspoor is met haar fabriek in 1912 begonnen op dit terrein van de voormalige gemeente Zuilen. De werknemers woonden aan de andere zijde van het spoor. Het personeel maakte voor feestjes, kaartavonden etc. gebruik van fabriekskantines. De personeelsingang was via de spooronderdoorgang bij het Julianapark. Daar verrees in 1939 tegenover de portiersloge een ontspanningsgebouw, bezoekers hoefden niet meer via de portier het fabrieksterrein op.

Ontspanningsgebouw Werkspoor architect Duintjer foto 1939 vanaf de spoordijk

Foto van het ontspanningsgebouw uit 1939 – vanaf de spoordijk bij de fabriekspoort

De crisis van 1929 voorkwam een eerdere uitvoering en in 1939 was er door de economische opbloei geld beschikbaar. Architect M.G. Duintjer kreeg de opdracht voor het ontwerp. Met het ontspanningsgebouw kwam er alle ruimte voor avond- en weekendactiviteiten. Het gebouw is feestelijk geopend op zaterdag 13 januari 1940. Werkspoor financierde het pand en het openingswoord werd gesproken door directeur ir. M.H. Damme sr.. Collega-fabrikant de heer De Muinck Keizer van DEMKA schonk de muziekinstallaties met grammofoonplaten.

Architect Duintjer heeft direct na de oorlog een artikel over het gebouw mogen publiceren in het blad Forum. Het artikel is te downloaden  – artikel –  en bevat foto’s van het originele gebouw en een beschrijving van het ontwerp en de functies die het ging vervullen. In het gebouw is het originele mozaïekraam aanwezig.

Het gebouw kende twee zalen, beneden Werkspoor en boven de Gieterijzaal. Ze werden gebruikt voor de uitvoeringen van de toneelgroep, de bridgeclub, de schaakvereniging en diverse andere activiteiten van de personeelsvereniging. Naast de zalen waren er vergaderkamers en een kamer voor het bestuur van de verenigingen. In het gebouw kwam ook een vaste ruimte voor bezoek aan de bedrijfsarts.

Doorsnede ontspanningsgebouw

Doorsnede van het gebouw met voormalige stookkelder

De schoorsteen staat boven de voormalige stookkelder. Zij heeft dienst gedaan tot in de jaren 1960. Van de schoorstenen op het terrein bleef zij als enige na de sluiting van de fabriek in 1982 staan. Maar oude schoorstenen vervallen als ze niet gebruikt worden. De stenen lagen los en daarom is ze door haar bouwvalligheid in december 2011 afgebroken. Het basement van 4 meter hoogte is er nog. De originele schoorsteen ging tot een hoogte van 11 meter. De afbraak was niet de bedoeling: het gehele gebouw inclusief schoorsteen zou monument worden. In 2013 werd het gebouw zonder de schoorsteen als industrieel monument op de gemeentelijke monumentenlijst geplaatst.

Nu gaan we de omissie goedmaken: het ontbreken van de schoorsteen – het symbool van de industriële tijd. In de originele schoorsteen zat een kruisvormig sierpatroon van gele stenen en komt terug. Uw hulp is nodig om dat mogelijk te maken.

 

.

Deel deze pagina met . . .Share on FacebookShare on LinkedInTweet about this on TwitterShare on Google+Email this to someonePin on Pinterest